Yazı Detayı
14 Haziran 2020 - Pazar 15:12
 
LİBYA'da BARIŞ'ın ANAHTARI
Dr. İmbat Muğlu
imbat.muglu@facebook.com
 
 

Libya'da Muammer Kaddafi'nin 2011'de devrilip öldürülmesinden sonra ülkede iki ayrı yönetim baş gösterdi. Türkiye, Libya'da Birleşmiş Milletler (BM) dâhil uluslararası toplumun büyük bölümü tarafından tanınan Ulusal Mutabakat Hükümeti'ni destekliyor. 

 

Libya'nın doğusundaki silahlı güçlerin darbeci lideri Halife Hafter, 2014'teki darbe girişiminin ardından milis gruplarla ve dış mihrakların paralı askerleri ile iş birliği yaparak hakimiyet alanını her geçen yıl genişletti. Kazandığı bölgelerle zafer sarhoşluğu yaşayan darbeci Hafter,  siyasi rakibi olan uluslararası meşruiyete sahip Ulusal Mutabakat Hükümetinin (UMH) kontrolündeki devlet kurumların bir çoğunu bombalayarak yerle yeksan etti. Yüzlerce masun sivil halkı katleden Hafter’in  bitmek bitmeyen hırsı yüzünden barış ve huzur kelimelerine hasret kaldı Libyalılar.

 

Libya barışı için Türkiye ile birlikte Birleşmiş Milletler (BM)  ülke içindeki tüm aktörleri bir araya getirmek için çok çaba sarf etmiş olsa da Hafter’den dolayı barışın yerini savaş almıştır… Türkiye ile Libya Devleti Ulusal Mutabakatı Hükümeti arasında 27 Kasım’da İstanbul’da ‘Güvenlik ve Askeri İşbirliği Mutabakat Muhtırası’ ve ‘Deniz Yetki Alanlarının Sınırlandırılmasına İlişkin Mutabakat Muhtırası’ nın  imzalanması ile darbeci Hafter ve destekçilerini hem şoke etmiş hem de tedirgin etmiştir. Çünkü  Libya mutabakatı;  sadece bir askeri işbirliği antlaşması değil ayrıca Türkiye ile Libya arasında,  Akdeniz'de uluslararası hukuk kurallarına uygun olarak tüm egemenlik hakları ve yetkileri üzerinde tasarrufta bulunma hakkı tanıyan bir antlaşmadır.  Mutabakat Muhtırası ile kıta sahanlığı ve münhasır ekonomik sınırları 18.6 mil yani 29.9 km sınır çizgisiyle belirlenerek, Türkiye'nin bölgesel bir aktör olarak Doğu Akdeniz'deki siyasi denklemi yeniden belirlemesine yetki vermiştir.

 

Bundan dolayı Libya üzerinden Doğu Akdeniz'de mevzi kazanmaya ve/veya var olan mevzilerini tahkim etmeye çalışan Birleşik Arap Emirlikleri, Suudi Arabistan,  İtalya,  İsrail, Mısır, Rusya ve diğer tüm ülkeler Türkiye’ye karşı agresif bir diplomasi sergilemiş sahada ise darbeci Hafter’e  desteklerini artırmışlardır.  Libya Ulusal Mutabakat Hükümeti’nin, Türkiye'den askeri destek talebinde bulunması ile 30 Aralık 2019'da TBMM Başkanlığına sunulan Libya'ya asker gönderilmesine ilişkin Cumhurbaşkanlığı tezkeresi, 02 Ocak 2020’de Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde oylanarak kabul edildi.

 

Türkiye'nin Akdeniz'deki hak ve hukukunu korumak ve Libya'daki meşru hükümetin güvenlik ve istikrar ışığında varlığını devam ettirmesi ile birlikte Libya halkının huzura ve barışa kavuşması için alınan bu tarihi karar dünya tarihine önemli bir not olarak yerini aldı.Tezkere sonrası, Libya'nın istikrar, huzur ve güvenliğine destek veren Türkiye'nin bu faaliyetleri Libya’yı kan gölüne dönüştürmek isteyen darbeci General Hafter ile işbirlikçilerin tüm planlarını bozmuş adete bozguna uğratmıştır yasadışı bu oluşumları. Türkiye'nin masada ki güçü sahaya yansımış ve meşru Libya UMH ordusu büyük zaferlere imza atmıştır. Hafter güçleri bir çok kentini kaybetmenin sorumluluğunu Türkiye'ye yüklemeye çalışmış ve Türkiye'yi, Libya'daki uluslararası tanınırlığa sahip meşru hükümete desteği nedeniyle suçlayarak tüm Türk hedeflerini düşman hedefi ilan etmiştir. Hafter,  Libya içinde başından beri, "ilerlemezsen gerilemeye başlarsın" yönündeki taktiği Türkiye’nin meşru hükümet UMH güçlerine verdiği desteğin başarıya dönüşmesi ile bu tez çürümüş ve Hafter büyük bir darbe aldı/almaya devam ediyor. Hafter’in hızlı ilerleyişi döneminde kendisine ciddi destek veren Avrupa,Rusya ve bölgedeki birçok aktör , Hafter’in operasyonları vaat ettiği şekilde kesin bir  zafere ulaştırmaması,geri çekilmesi, kaybetmesi ile birlikte dış mihraklı bu aktörler kenara çekilmiş gibi gözüküp "bekle-gör" vaziyeti aldılar.Bu sebepten ötürü Hafter destekçisi ülkeler, şimdilik darbeci general'le aralarına mesafe koymayı tercih etti.

 

Hafter birlikleri bir çok kentte bozgun içinde kaçarken arkalarında Hafter'in baş destekçisi ülkeleri zor durumda bırakacak silahlar bırakıyor.  Hafter güçlerinin geride bıraktığı silahların içinde Rus yapımı ZU-23-2,ZPU'lar ve Rus yapımı ana muharebe tankları ön plana çıkıyor.  Çin yapımı çoklu roketatar Type 63 ile Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ordusunun, Amerikan silah üreticisi Raytheon and Lockheed Martin’de satın aldıkları ileri teknoloji  "Javelin"  füzeleri ve mühimmatı olduğu ortaya çıkmaktadır. Böylelikle BM'nin Libya'ya uyguladığı silah ambargosu da bu şekilde delinmiş oldu.Ayrıca BAE'nin Libya'da Halife Hafter'e destek olmak için hava üssü kurduğu, zırhlı araçlar gönderdiği, uluslararası silahları Libya'ya soktuğuna ilişkin net bilgiler bulunmaktadır.

 

Hafter'e bağlı milis gruplar, Hafter, Medhali Selefilerinden, Hafter'in oğullarının yönettiği silahlı oluşumlara, Rus Wagner Grup, Sudan Bağımsızlık Hareketi'ne bağlı milisler ve Çadlı paralı askerlerden, yerel kabile milislerine kadar geniş bir yelpazeyi bir arada tutmaya çalışıyor. Hafter'in yönetimi çatısı altında gevşek bir emir komuta hiyerarşisiyle homojen olmayan şekilde savaşan bu milis oluşumlar ideolojik, kabilesel, kültürel çekişmeler ve çıkarlarının çatışması durumunda zaman zaman  namlularını birbirlerine çevirebiliyor. Meşru UMH ordusunun başarısı ile birlikte Hafter’e bağlı bu güçlerin  ufukta zafer ile ilgili herhangi bir ışık görmemeleri, bu gruplar arasında bir iç çatışma riskini de  her geçen gün artırdığı gibi yabancı uyruklu paralı askerlerin çoğunun cepheden kaçtıklarına tanık olmaktayız. Son haftalarda başarılı operasyonlara imza atan meşru Libya ordusu, darbeci Halife Hafter'in kullandığı ana ikmal yollarını bir çoğunu alarak mevzi kaybetmesini sağlamıştır. Her sıkıştığında ateşkes ilan ederek kendisine bir alan açmaya ve yeniden toparlanmak için zaman kazanmaya çalışan darbeci Hafter bu günlerde yine bu yola başvurma çabasında…

 

Geçmişte de ateşkes çağrısını çok kez deneyen ve her seferinde ateşkesi  ihlal eden gayrimeşru silahlı güçlerin lideri Halife Hafter'in yaptığı tek taraflı ateşkes çağrısı yine bir  "aldatmaca"dan ibaret olduğu artık herkesçe bilinmektedir.Peki bu kadar gelişmeden sonra Libya’da kısa vadede bir barış beklemek mümkün mü?Bana göre Libya’da yakın tarihte barış ve huzur beklemek mümkün değil.Çünkü Libya’da silahlı güçlerin ve onları destekleyen dış güçlerin, barış yerine savaşa yatırım yapmaya devam ettikleri ve bütün aktörlerin, Libya’da barışın değil, kendi paylarına düşen ganimetin derdinde olduğu apaçık ortadayken ‘BARIŞ ve HUZUR’ un gelmesi mümkün değildir. Maalesef Libya’yı önümüzde ki zaman diliminde ‘BARIŞ’ değil, ikinci bir Suriye olma ve büyük çatışmalarla dolu bir ‘SAVAŞ’ dönemi beklemektedir.

 

(Suriye’de ‘İdlib’ Libya’da ise ‘Sirte ve Cufra’ ‘BARIŞ’ın ANAHTARI’dır…)

 
Etiketler: LİBYA'da, BARIŞ'ın, ANAHTARI,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
03 Ağustos 2020
ABD VE PKK/YPG için DEAŞ
24 Temmuz 2020
LİBYA'DA BARIŞ !..
20 Temmuz 2020
ERMENİSTAN'IN HEDEFİ YENİ BİR DÜNYA SAVAŞI
09 Temmuz 2020
İDLİB İZLENİMLERİ !..
28 Haziran 2020
ERMENİLERİN KARABAĞ’DA KÜRT SOYKIRIMI
26 Haziran 2020
ENKS VE PKK/YPG İŞBİRLİĞİ
23 Haziran 2020
PENÇE - KARTAL OPERASYONU (2)
16 Haziran 2020
PENÇE - KARTAL OPERASYONU
07 Haziran 2020
RUSYA SAVAŞ İÇİN, TÜRKİYE BARIŞ İÇİN SURİYE'DE
05 Haziran 2020
DARBECİ HAFTER ve LİBYA
31 Mayıs 2020
KORONOVİRÜS BİYO-TERÖR OLABİLİR Mİ?
31 Mayıs 2020
ŞEHİDİM !..
28 Mayıs 2020
KARA LEKENİN 60. YILI
25 Mayıs 2020
ÇOCUKLAR ÖLMESİN !
17 Mayıs 2020
MİLLİ ve YERLİ TARIM DEVRİ
11 Mayıs 2020
İNCİ TANEM !..
09 Mayıs 2020
BABAMI ÖZLÜYORUM !..
01 Mayıs 2020
KUT’ÜL AMARE ZAFERİ
23 Nisan 2020
ATAM'IN ARMAĞINA YÜZ YAŞINDA
21 Nisan 2020
NUSRA CEPHESİ !..
19 Nisan 2020
KORONAVİRÜS DENKLEMİ
14 Nisan 2020
SAVAŞIN ÇOCUKLARI !..
09 Nisan 2020
SURİYE SAVAŞI KORONAVİRÜS'ÜNE YENİK Mİ DÜŞECEK?
03 Nisan 2020
COVİD-19 DÜNYAMIZI YENİDEN ŞEKİLLENDİRECEK
31 Mart 2020
TERÖRİST BAŞI ÖCALAN'IN İSLAM DÜŞMANLIĞI
26 Mart 2020
TÜRKİYE'SİZ BİR LİBYA SURİYE OLUR
23 Mart 2020
KORONAVİRÜS BİR BİYO-TERÖR ARACI MI?
17 Mart 2020
İSRAİL'İN TOPRAK KAZANIMI DEVAM EDİYOR
02 Şubat 2020
İDLİP DÜŞERSE, DEVRİM HAREKETİ DÜŞER!
09 Ocak 2020
Kasım Süleymani’nin Öldürülmesin Arkasındaki Sır Perdesi
31 Aralık 2019
ASALA ve PKK'NIN İŞBİRLİĞİ
07 Aralık 2019
PKK, İSLAM DÜŞMANIDIR !..
18 Kasım 2019
Sahi Siz HİÇ ŞEHİT OLDUNUZ MU?
09 Kasım 2019
ENERJİ KİMLİK BELGELİ BİNA!
28 Ekim 2019
CUMHURİYET
24 Ekim 2019
SOÇİ MUTABAKATI !..
09 Ekim 2019
EY FIRAT !..
24 Eylül 2019
TARİHE İZ BIRAKAN "AKSAÇLI"
17 Eylül 2019
SURİYE'NİN BİRLİĞİ İÇİN ÜÇLÜ ZİRVE
10 Eylül 2019
ACININ DİLİ TEKTİR !..
05 Eylül 2019
ÇIKMAZ SOKAK SURİYE
25 Ağustos 2019
GÜVENLİ BÖLGE
15 Temmuz 2019
DÜNYANIN ACİL KODU S-400
11 Temmuz 2019
Srebrenitsa Katliamı…
20 Haziran 2019
BAŞARAMADILAR, BAŞARAMAYACAKLAR..
12 Haziran 2019
KARDEŞLİK!
20 Mayıs 2019
19 MAYIS BAĞIMSIZLIK DİRENİŞİ
18 Nisan 2019
Şehit Esma el-Biltaci
11 Nisan 2019
ORTADOĞU'DA OLMANIN BEDELİ
30 Mart 2019
KOD ADI: GOLAN
18 Mart 2019
Dünya Tarihini Değiştiren Savunmanın Adıdır ÇANAKKALE
08 Mart 2019
DERİN YARANIN ADIDIR 28 ŞUBAT
15 Şubat 2019
SURİYE İÇİN ZAMAN BOLİVYA SAATİ
01 Şubat 2019
ÜNİVERSİTELERE PAPAĞAN ALMAYIN !..
28 Ocak 2019
TÜRKİYE - SURİYE İLİŞKİLERİ
17 Ocak 2019
ABD'nin Suriye Tutarsızlığı
29 Aralık 2018
Tarihin En Beyaz Günü SARIKAMIŞ !
09 Aralık 2018
SON EVRENSEL İMPARATOR !..
29 Ekim 2018
BİZİM CUMHURİYET
20 Ekim 2018
İNSANLIK DÜŞMANI PKK'NIN KATİL YÜZÜ !..
30 Eylül 2018
KADİM ŞEHİR CİZRE
21 Eylül 2018
12 EYLÜL GELECEĞE DARBE YAPTI
14 Eylül 2018
9 EYLÜL’de ’’Megalo İdea’’ DENİZE DÖKÜLDÜ
29 Ağustos 2018
PKK TERÖR ÖRGÜTÜ NASIL BİTER?
20 Ağustos 2018
55 YILLIK BASIN ÇINARI YAVUZ DONAT İLE..
04 Ağustos 2018
TESCİLLİ BEBEK KATİLİ PKK
25 Temmuz 2018
AYŞE TATİLDEN BİR DAHA DÖNMEDİ !..
25 Temmuz 2018
ÇANAKKALE RUHUNUN YANSIMASIDIR 15 TEMMUZ
15 Temmuz 2018
CUMHURBAŞKANLIĞI HÜKÜMET SİSTEMİ
11 Temmuz 2018
FETÖ ve PKK'NIN BİRLİK TEMELİ
27 Haziran 2018
NEDEN DEVAM ?
16 Haziran 2018
KANDİL, TEK BİR DAĞ DEĞİLDİR !..
05 Haziran 2018
PKK'NIN KÜRT DÜŞMANLIĞI
29 Mayıs 2018
27 MAYIS 1960 DARBESİ
24 Mayıs 2018
DİRENECEĞİZ !..
17 Mayıs 2018
NEKBE
07 Mayıs 2018
24 HAZİRAN, TÜRKİYE'NİN YENİDEN ŞAHLANIŞININ ADIDIR
30 Nisan 2018
24 HAZİRAN KIRINTILARDAN KURTULMA GÜNÜ'DÜR
24 Nisan 2018
Tek Hikayesi Vatan Sevgisi Olan Kişinin Adıdır Ziya Sözen
10 Nisan 2018
1000 YILLIK TÜRK-KÜRT KARDEŞLİĞİ
05 Nisan 2018
KORUCULAR OLMASAYDI !..
31 Mart 2018
TÜRKİYE YANLIŞI BOZAR
19 Mart 2018
ÇANAKKALE DESTANI..
14 Mart 2018
ABD'NİN SURİYE TUTARSIZLIĞI
25 Şubat 2018
PKK’nın ‘‘KÜRT KARTI’’ Afrin’de Tutmadı
01 Şubat 2018
MESKUN MAHAL !..
29 Ocak 2018
AFRİN "Zeytin Dalı Harekatı"
23 Aralık 2017
BİR ACI KIŞ DESTANI: SARIKAMIŞ
11 Aralık 2017
KÜRDİSTAN BAHANESİ İLE BÜYÜK İSRAİL KURULUYOR
24 Kasım 2017
DÜNDEN BUGÜNE GÜVENLİK KORUCULUĞU SİSTEMİ
14 Kasım 2017
AHMET RECEP TEKCAN'I TANIMAK İÇİN ANLAMAK LAZIM!
13 Kasım 2017
SAAT 09:05
31 Ekim 2017
İNGİLİZ DERİN DEVLETİ YERYÜZÜNÜN EN SİNSİ EKİBİDİR..
09 Ekim 2017
İNGİLİZ DERİN DEVLETİNİN ORTADOĞU AJANI !
28 Eylül 2017
İNGİLİZ DERİN DEVLETİNİN YENİ PİYONU: BARZANİ
20 Ağustos 2017
AK PARTİ'DE Kİ REVİZYON!
16 Temmuz 2017
PENSİLVANYA ŞEYTANIN ÇOCUKLARI
09 Temmuz 2017
TAŞERON TERÖR ÖRGÜTLERİNİN İŞBİRLİĞİ
01 Haziran 2017
DARBE GİRİŞİMİ SAVUNMALARI..
29 Mayıs 2017
DARBEYİ ÜÇ HARFLİLER Mİ YAPTI ?
15 Mayıs 2017
FETÖ TERÖR ÖRGÜTÜNÜN ALİ CENGİZ OYUNU
02 Mayıs 2017
21 MAYIS KORKUSU SARDI !
25 Mart 2017
DÜN-BUGÜN ÇANAKKALE RUHU
05 Mart 2017
FETÖ+PKK Terör Örgütlerinin Avusturya'daki Faaliyetleri
28 Şubat 2017
VİYANA'DA OSMANLI'NIN AYAK SESLERİ
13 Şubat 2017
40 YILLIK KANLI FETÖ TERÖR ÖRGÜTÜ
27 Ocak 2017
CUMHURBAŞKANLIĞI HÜKÜMET SİSTEMİ ve GENEL FAYDALARI
01 Ocak 2017
SARIKAMIŞ HAREKATI !
23 Aralık 2016
BAŞARAMADILAR, BAŞARAMAYACAKLAR !..
15 Aralık 2016
CESUR ŞEHİDİM !..
01 Kasım 2016
TARİHSEL SÜREÇTE KÜRT AŞİRETLERİ
29 Ağustos 2016
PYD/YPG=PKK’NIN SON KAMUFLAJI SDG Mİ?
11 Ağustos 2016
BİR İHANET HİKAYESİ.. BİR KAHRAMANLIK DESTANI!
06 Haziran 2016
SURİYELİ ÇOCUK
13 Mart 2016
Egemenlik versus TERÖRİZM
13 Ocak 2016
SARIKAMIŞ'TAN MEKTUP !
29 Aralık 2015
ALGI YÖNETİMİ VE GERÇEKLER: GÜNEYDOĞU’DA SON DURUM
21 Kasım 2015
G-20 DEĞERLENDİRMESİ
03 Haziran 2015
MİLLETİ KUCAKLAYACAK EN ÖNEMLİ ANAHTAR!
26 Mayıs 2015
MUTLAK İKTİDAR !..
13 Aralık 2014
KENDİNİ YENİLEMEZSEN, SİLİNİRSİN !..
24 Kasım 2014
EĞİTİMCİLER, DARBE İLE DEĞER BULDU
18 Kasım 2014
KADINA ŞİDDETE HAYIR !..
16 Mayıs 2014
SOMA KAN AĞLIYOR ! GÜN BİRLİK GÜNÜDÜR..
08 Mart 2014
EHL-İ SÜNNET Mİ, EHL-İ KÜFR MÜ?
10 Şubat 2014
MEVZUU CEMAAT DEĞİL, SEN DAHA ANLAMADIN MI?
28 Kasım 2013
TÜRKİYE'NİN GELECEĞİ İÇİN, KALİTELİ EĞİTİM
02 Kasım 2013
AB'ye Elveda! ABD'ye Merhaba!
26 Ekim 2013
AĞAÇ SEVENLER Mİ? AĞAÇ'KAKAN'LAR MI?
10 Ekim 2013
'DARBEDENLER'den Olmak Ya da Olmamak!
30 Eylül 2013
Günümüz Osmanlı İmparatorluğu: ABD
06 Eylül 2013
Savaş Zorunlu Olmadıkça CİNAYETTİR..
30 Ağustos 2013
PAŞA, PAŞA! DEVLETİ KURTARABİLİRSİNİZ!..
21 Ağustos 2013
AYNI ÇATI ALTINDA İKİ MİLLETİN BARIŞI..
10 Ağustos 2013
'BARIŞ'LA GELEN BAYRAM
19 Temmuz 2013
Sahnede ABD, Mısır ve Ortadoğu
27 Haziran 2013
Yara Gezi Parkı'nda, Derman Devlette
18 Haziran 2013
ÇINARIMM, BABAM!..
10 Haziran 2013
GEZİ PARKI'NA KUŞBAKIŞI..
05 Haziran 2013
Post-Modern Polis Darbesi!
25 Mayıs 2013
'Büyük Ortadoğu' İçin GÜÇLER BİRLİĞİ
09 Mayıs 2013
Asli Değerimiz Ummetçilik!
30 Nisan 2013
Türkiye Cumhuriyeti
Haber Yazılımı